ایران ترجمه – مرجع مقالات ترجمه شده دانشگاهی ایران

لغات هسته ای – اتمی – بخش ۱۳

در این قسمت  لغات هسته ای – اتمی بخش ۱۳ عرضه شده است.

 

لغات هسته ای – اتمی صفحه اصلی – کلیک کنید

خرید لغات هسته ای – اتمی / مجموع لغات در کل رشته ها / لغات بر حسب گروه بندی چند رشته

 

لغات هسته ای - اتمی - ایران ترجمه - irantarjomeh

لغات هسته ای – اتمی بخش ۱۳
Safe Mass
جرم ایمن
کمینه جرم بحرانی تقسیم بر یک ضریب ایمنی بزرگتر از واحد.
Safeguards
پادمان
تمهیداتی به منظور جلوگیری از انحراف مواد هسته‌ای از کاربردهایی که توسط قانون یا پیمان‌ها مجاز شناخته شده‌اند.یادآوری ـ در چارچوب سیاست بین‌المللی منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای، مسئولیت سیستم بازرسی پادمان بر عهده آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است.
Safety Circuit
مدار ایمنی
مداری منطقی که برای دریافت اطلاعات از مجتمع‌های مختلف، ارزیابی وضعیت‌ راکتور هسته‌ای و به کار‌اندازی عملیات خودکار یک یا چند عضو ایمنی طراحی شده است تا از کارکرد درست راکتور هسته‌ای اطمینان حاصل شود.
Safety Element
جزء ایمنی
عضو کنترلی که به صورت منفرد یا در ارتباط با سایر اجزاء، جایگزینی از راکتیویته منفی را به منظور خاموش‌سازی‌ اضطراری یک راکتور فراهم می‌آورد.
Safety Member
عضو ایمنی
عضو کنترلی که به صورت منفرد یا در ارتباط با سایر اجزاء، جایگزینی از راکتیویته منفی را به منظور خاموش‌سازی‌ اضطراری یک راکتور فراهم می‌آورد.
Safety Rod
میله ایمنی
عضو ایمنی به شکل میله.
Samarium Poisoning
مسمومیت ساماریوم
SAP
فراورده­های کلوخه شده آلومینیوم (مخفف)
مخلوط کلوخه شده‌ای از اکسید آلومینیوم و آلومینیوم فلزی که به عنوان ماده غلاف به کار می‌رود.
Saturation
اشباع
وضعیت یک اتاقک یونش وقتی که عملاً تمام یون‌های ایجاد شده، جمع‌آوری شوند (بدون رسیدن به فاز تکثیر گاز).
Saturation Activity
فعالیت اشباع
بیشینه فعالیت قابل حصول توسط یک نوکلیید، طی فعال‌سازی یک نمونه خاص تحت چگالی شار ذرات معین.
Sausage Instability
ناپایداری سوسیسی
ناپایداری مگنتوهیدرودینامیکی که می‌تواند در ستون پلاسمایی حامل جریان محوری قوی، گسترش یابد.یادآوری ـ با افزایش انقباض ستون، میدان مغناطیسی قویتر شده و در نتیجه پلاسما بیشتر منقبض می‌گردد؛ این امر حتی می‌تواند منجر به قطع جریان شود.
Scatter Loading
بارگذاری پراکنده
روشی برای بارگذاری سوخت که در آن، نوع خاصی از سوخت (به طور مثال، سوختی با غنا یا فرسایش سوخت ویژه معین) به طور تقریباً یکنواخت (نه لزوماً با الگویی منظم) در قلب راکتور یا منطقه‌ای از آن، توزیع می‌شود.
Scattering
پراکندگی
فرایندی که در آن، تغییر در جهت یا انرژی ذره فرودی یا تابش فرودی، در اثر برخورد با ذره یا سیستم ذرات، به وجود می‌آید.
Scattering Chamber
اتاقک پراکندگی
اتاقک ابری که در آن، حالت فوق اشباع بخار از پخش مداوم بخار اشباع شده به دست می‌آید؛ این پخش ناشی از اختلاف دمای بین دیواره‌های اتاقک است.
Scattering Kernel
کرنل پراکندگی
تابع به کار رفته در انتگرال پراکندگی معادله ترابرد، بیانگر احتمال آنکه ذره‌ای با تغییر معینی در انرژی و جهت حرکت، پراکنده شود.یادآوری ـ کرنل پراکندگی رابطه نزدیکی با سطح مقطع دیفرانسیلی پراکندگی دارد.
Scattering Law
قانون پراکندگی
Scintiscanning
سینتی­­اسکن
روشی برای مشاهده اجزای تشکیل دهنده یک اندام پس از وارد کردن عنصری نشان‌دار در آن، از طریق اسکن خط به خط اندام تحت بررسی به کمک آشکارساز سوسوزنی که ورودی آن به طور مناسب باریک‌سازی شده است.
Scram
خاموش­سازی آنی
عمل خاموش کردن ناگهانی راکتور به منظور پیشگیری از وضعیتی خطرناک یا به حداقل رساندن آن.
Scrap
ضایعات
مانده مواد هسته‌ای که قابل بازیافت نباشد.
Screw Instability
ناپایداری پیچشی
نوعی ناپایداری که هنگام عبور دادن جریان از میان پلاسمایی با توزیع چگالی مارپیچ که به طور کامل در یک میدان مغناطیسی قرار گرفته است، رخ می‌دهد و منجر به تشکیل ابرهای یونی و الکترونی پیچی شکل می‌گردد که در امتداد خطوط میدان در جهت‌های مخالف حرکت کرده و موجب جدایی بار می‌شوند. این امر به نوبه خود، حرکت‌های سوقی عرضی، میدان‌های الکتریکی و آشفتگی‌های فزاینده تولید می‌کند.یادآوری ـ این نوع ماکروناپایداری الکترواستاتیکی، مدی با مقیاس نسبتاً بزرگ و اعداد موج سمتی کوچک است.
Screw Pinch
تنگش پیچشی
محصور‌سازی ستون پلاسما به وسیله میدان مغناطیسی مارپیچ حاصل از یک میدان طولی و یک میدان سمتی که هر دو از خارج و دومی توسط یک جریان القایی طولی، در پلاسما تولید شده‌اند.یادآوری ـ یکی از مشخصات اصلی این آرایش آن است که ستون پلاسما به وسیله پلاسمایی با چگالی پایین که حامل جریان‌های ضعیف است، احاطه و در نتیجه پابدار می‌گردد.
Scrubbing
شستشو
شرایط لازم برای محصور‌سازی مناسب پلاسمایی با دما و چگالی به قدر کافی بالا، به طوری‌که مقدار انرژی قابل ملاحظه‌ای از طریق واکنش‌های گداخت آزاد گردد.
Seal
لاک و مهر (پُلمب)
پادمان وسیله‌ای ضد دستکاری که طوری به پوشش ایمنی، یک جسم یا مجموعه‌ای از اجسام متصل می‌شود که سالم بودن آن نشاندهنده سالم بودن پوشش ایمنی و محتویات آن، جسم یا آرایش اجسام است. این سالم بودن در برگیرنده تمام علائم مشخصه موارد مذکور می‌باشد.رجوع شود به: Unique Identification
Sealed Source
چشمه بسته
چشمه پرتوزایی که در محفظه‌ای کاملاً مسدود، یا دارای پوششی محکم است؛ محفظه یا پوشش مزبور به قدری محکم است که تحت شرایط استفاده و فرسایش، که برای آنها طراحی انجام شده است، از تماس با مواد پرتوزا و پاشندگی آنها جلوگیری به عمل می‌آورد.
Secondary Coolant
خنک­کننده ثانویه
خنک‌کننده‌ای که برای برداشت گرما از مدار خنک‌کننده اولیه به کار می‌رود.
Secondary Coolant Circuit
مدار خنک­کننده ثانویه
سیستمی برای به گردش در آوردن خنک‌کننده ثانویه.
Secular Equilibrium
ترازمندی دیرپا
ترازمندی پرتوزایی که در آن، نیمه عمر هسته مادر به قدری طولانی است که می‌توان از تغییر در جمعیت هسته مادر در دوره مورد نظر صرف نظر کرد و کلیه اکتیویته‌ها تقریباً برابر می‌شوند.
Seed Core Reactor
راکتور قلب­دانه­ای
نوعی راکتور با قلبی حاوی مناطق موضعی (دانه‌ها) از سوخت غنی شده که در شبکه‌ای از سوخت با غنای کمتر یا ماده بارور توزیع شده‌اند.
Self-Absorption
خودجذبی
جذب تابش در جسمی که خود منشأ تولید آن بوده است.
Self-Absorption Factor
فاکتور خودجذبی
فاکتوری که به یک کمیت تابش اعمال می‌شود تا مقدار آن کمیت را پس از کاهش ناشی از خودجذبی در یک چشمه تابش به دست دهد.
Self-Powered Neutron Detector
آشکارساز نوترون خودتوان
نوعی آشکارساز نوترون که در آن، جریان الکتریکی بدون به کار بردن منبع تغذیه خارجی و از طریق گسیل ذرات بتا به‌وسیله یک رادیونوکلیید با عمر کوتاه، تولید می‌شود.یادآوری ـ این رادیونوکلیید با عمر کوتاه، به وسیله فعال‌سازی نوترونی در بخشی از آشکارساز به نام گسیلنده، ایجاد می‌شود.
Self-Regulation Control
کنترل خودتنظیم
گرایش ذاتی یک راکتور به اینکه تحت شرایطی معین، به علت اثر تغییر قدرت بر راکتیویته آن، با قدرتی ثابت کار کند.
Self-Shielding
خودحفاظی
حفاظت بخش‌های درونی بدن از طریق جذب تابش در قسمت‌های بیرونی آن.
Self-Shielding Factor
فاکتور خودحفاظی
فاکتور اعمال شده به کمیت تابشی که از طریق خودحفاظی کاهش یافته است.
Self-Sustained Reaction
واکنش خودنگهداشته
واکنش زنجیره‌ای هسته‌ای که در آن، شمار واکنش‌های حاصل از یک واکنش، به طور متوسط مساوی واحد است.
Self-Sustaining Nuclear Chain Reaction
واکنش زنجیره­ای هسته­ای خودنگهدار
واکنش زنجیره‌ای هسته‌ای که در آن، شمار واکنش‌های حاصل از یک واکنش، به طور متوسط مساوی واحد است.
Separation Efficiency
بازده جداسازی
جداسازی ایزوتوپ‌ها نسبت اختلاف در فراوانی ایزوتوپی ورودی و خروجی یک واحد جداکننده در شرایط کاری معین، به اختلافی که در مورد همان مقدار فراوانی در ورودی مزبور مشاهده می‌شد، اگر فاکتور جداسازی دارای مقدار بیشینه نظری خود می‌بود.
Separation Energy
انرژی جداسازی
انرژی خالص مورد نیاز برای جدا کردن ذره‌ای از یک سیستم.
Separation Factor
فاکتور جداسازی
جداسازی ایزوتوپ‌ها نسبت فراوانی ایزوتوپی یک ایزوتوپ معین به مجموع فراوانی‌های ایزوتوپی ایزوتوپ‌های دیگر بعد از فرایند جداسازی، تقسیم بر همین نسبت قبل از فرایند جداسازی
Separation Symbol
نماد جداسازی
جداسازی ایزوتوپ‌ها فاکتور جداسازی منهای یک.
Separative Element
واحد جداکننده
جداسازی ایزوتوپ‌ها واحد جداکننده منفردی که در آن، فرایند جداسازی ابتدایی انجام می‌شود.
Separative Element
المان جداکننده
نظریه جداسازی ایزوتوپ‌ها عنصر بینهایت کوچکی از محیط جداساز که در راستای جریان، یک گرادیان غلظت را در جریان ماده در حال عبور از آن محیط، به وجود می‌آورد.
Separative Power
قدرت جداکنندگی
Separative Work
کار جداکنندگی
Shadow Shield
حفاظ سایه­ای
حفاظی که طوری ترتیب داده شده است تا ضمن مسدود نکردن منبع تابش، عبور آزادانه تابش در جهت‌های حائز اهمیت ممکن نباشد.
Shadowing
سایه­اندازی
کاهش موضعی چگالی شار ذرات به علت حضور یک جذب‌کننده در نزدیکی آن.یادآوری ـ اصطلاح مزبور هرگاه در نظریه راکتور به کار رود، به معنای کاهش جذب نوترون در یک جذب‌کننده، در نتیجه نزدیکی جذب کننده دیگر، خواهد بود.
Shear Of Lines Of Force
برش خطوط نیرو
وضعیتی در یک آرایش چنبره‌ای که در آن، زاویه تبدیل چرخشی با فاصله سطوح مغناطیسی از محور مغناطیسی سیستم تغییر می‌کند.یادآوری ـ این تغییر جهت خطوط میدان در سطوح مغناطیسی متوالی، برای کاهش برخی انواع ناپایداری در پلاسماهای بتا ـ پایین به کار می‌رود.
Shear Of Magnetic Field Lines
برش خطوط میدان مغناطیسی
وضعیتی در یک آرایش چنبره‌ای که در آن، زاویه تبدیل چرخشی با فاصله سطوح مغناطیسی از محور مغناطیسی سیستم تغییر می‌کند.یادآوری ـ این تغییر جهت خطوط میدان در سطوح مغناطیسی متوالی، برای کاهش برخی انواع ناپایداری در پلاسماهای بتا ـ پایین به کار می‌رود.
Sheath
پوشش
منطقه گذار بین پلاسمای خنثی و سطح جامد در تماس با آن.
Shield
حفاظ
ماده‌ای به منظور کاهش چگالی شار ذرات ورودی به یک ناحیه.
Shielded Cell
سلول حفاظ­دار
محفظه‌ای با حفاظ قوی برای مواد با پرتوزایی بالا.یادآوری ـ محفظه مزبور می‌تواند برای به‌کارگیری یا فرابری این مواد با ابزارهای از راه دور، یا انبار کردن آنها مورد استفاده قرار گیرد.
Shielded Nuclide
نوکلیید حفاظ­دار
نوکلییدی با بار Z که ایزوبارهای با بار ۱-Z و ۱+Z آن پایدارند.یادآوری ـ چنین نوکلییدی از واپاشی بتا به دست نمی‌آید و بنابراین تشکیل آن فقط می‌تواند به صورت محصول اولیه تبدیل هسته‌ای دیگری نظیر شکافت باشد.
Shielding Window
پنجره حفاظ
بخشی از حفاظ زیست‌شناختی که نسبت به نور مرئی شفاف است.
Shim Element
جزء جبران
عضو کنترلی که به منظور جبران تغییرات دراز مدت راکتیویته و توزیع چگالی شار نوترون در راکتور به کار می‌رود.
Shim Member
عضو جبران
عضو کنترلی که به منظور جبران تغییرات دراز مدت راکتیویته و توزیع چگالی شار نوترون در راکتور به کار می‌رود.
Shimming
جبران‌سازی
جبران تغییرات دراز مدت در راکتیویته و توزیع چگالی شار نوترون.
Shipper-Receiver Difference
اختلاف فرستنده ـ دریافت­کننده
پادمان اختلاف میان اظهارات ناحیه موازنه مواد ارسالی و اندازه‌گیری‌های ناحیه موازنه مواد دریافتی، در مورد مقدار مواد هسته‌ای موجود در یک دسته.
Shipping Cask
محفظه ارسال
ظرف حفاظ‌داری با قابلیت استفاده مجدد جهت ترابری مواد پرتوزا.
Shock Heating
گرم­سازی ضربه‌ای
گرم‌سازی پلاسما از طریق تشکیل و انتشار یک موج ضربه.یادآوری ـ سازوکار گرم‌سازی اساساً برگشت ناپذیر بوده و انرژی داده شده به پلاسما همواره از انرژی قابل حصول توسط تراکم بی‌دررویی‌ با همان دامنه، بیشتر است.
Shock Wave
موج ضربه‌ای
انتشار سطح ناپیوستگی با سرعتی بیشتر از سرعت آلفون نسبت به پلاسمایی که هنوز تحت نفوذ آن قرار نگرفته است. یادآوری ۱- این سطح ناپیوستگی، دو ناحیه با سرعت‌ها، فشارها، شارهای مغناطیسی، چگالی‌ها و دماهای مختلف را از هم جدا می‌کند.یادآوری ۲- بین موج شوک مگنتوهیدرودینامیک و موج ضربه‌ای بدون برخورد، می‌توان به وسیله ماهیت فرایندهای اتلاف انرژی در جبهه موج، تمایز قائل شد.
Shock-Wave Heating
گرم­سازی با موج ضربه‌ای
گرم‌سازی پلاسما از طریق تشکیل و انتشار یک موج ضربه.یادآوری ـ سازوکار گرم‌سازی اساساً برگشت ناپذیر بوده و انرژی داده شده به پلاسما همواره از انرژی قابل حصول توسط تراکم بی‌دررویی‌ با همان دامنه، بیشتر است.
Shrouding
استتار
اقدامی حفاظتی با به کارگیری سدی فیزیکی به منظور جلوگیری از دسترسی به مناطقی که در آنها عملیاتی انجام می‌شود یا کارخانه‌هایی قرار گرفته‌اند که از اهمیت تجاری خاص برخوردارند و بازرسان پادمان به آنها دسترسی مستقیم ندارند.
Shuffling
بازآرایی
مرتب کردن دوباره مجتمع‌های سوخت به منظور حصول یکنواختی بیشتر در مصرف سوخت یا توزیع چگالی توان در سراسر قلب.رجوع شود به:push Through
Shut Down
خاموشی
حالت یک راکتور در وضعیت کاملاً زیربحرانی.
Shutdown
خاموش­سازی
اقدامات لازم برای زیربحرانی کردن کامل یک راکتور.
Sievert
سیورت
Simple Cascade
آبشار ساده
جداسازی ایزوتوپ‌ها آبشاری که در آن، کسر غنی شده به مرحله بعدی و کسر فقیر شده به مرحله قبلی خورانده می‌شود.
Sintered Aluminium Products
فراورده­های کلوخه شده آلومینیوم
مخلوط کلوخه شده‌ای از اکسید آلومینیوم و آلومینیوم فلزی که به عنوان ماده غلاف به کار می‌رود.
Siting Criterion
معیار انتخاب محل
معیاری برای قضاوت در مورد مناسب بودن یک محل برای تأسیسات هسته‌ای، به ویژه از نظر ایمنی هسته‌ای.
Skyshine
تابش آسمانی
تابش یونسازی که از طریق پراکندگی در هوا، از چشمه به جسم می‌رسد.یادآوری ۱- اصطلاح مزبور نوعاً برای توصیف پراکندگی از بالای دیواره محافظ به کار می‌رود.یادآوری ۲- این اصطلاح گاهی تابش پراکنده شده از ساختارهای مجاور را نیز شامل می‌شود.
Slow Neutron
نوترون کند
نوترونی با انرژی جنبشی کمتر از یک مقدار مشخص.رجوع شود به: Fast Neutron، Intermediate Neutronیادآوری ـ این مقدار ممکن است در یک گستره وسیع تغییر کند و به کاربردهایی از قبیل فیزیک راکتور، حفاظ‌گذاری یا دزسنجی بستگی دارد. مقدار مزبور، در فیزیک راکتور غالباً یک الکترون ولت و در دزسنجی، قطع مؤثر کادمیوم انتخاب می‌شود.
Slowing-Down Area
سطح کندشدگی
یک ششم میانگین مربع جابجایی نوترون‌ها، در یک محیط همگن نامتناهی، از نقاط مبدأ آنها به نقاطی که در آنجا تا یک انرژی معین کند شده‌اند.
Slowing-Down Density
چگالی کندشدگی
شمار نوترون‌های موجود در واحد حجم و واحد زمان که تا پایین‌تر از یک انرژی معین، کند شوند.
Slowing-Down Kernel
کرنل کندشدگی
تابعی که در یک محیط همگن، احتمال رفتن یک نوترون از موقعیتی مشخص به موقعیتی دیگر را در واحد حجم، در حالی که نوترون مزبور در گستره انرژی معینی کند می‌شود، به دست می‌دهد.
Slowing-Down Length
طول کندشدگی
ریشه دوم سطح کند شدگی.
Slowing-Down Power
قدرت کندکنندگی
حاصلضرب میانگین کاهیدگی لگاریتمی انرژی و سطح مقطع پراکندگی ماکروسکوپی در یک محیط معین.
Smear Test
آزمون نمونه­برداری
آزمایشی در مورد آلودگی پرتوزای احتمالی سطوح، به طور مثال در محل‌های کار یا روی چشمه‌های تابش، از طریق کشیدن پارچه متخلخل نمدار یا چیزی مشابه آن بر سطح مورد آزمون و اندازه‌گیری اکتیویته حاصل.
SN Method
روش SN
روش SN
Sodium Cold Trap
تله سرد سدیم
دستگاهی برای جداکردن ناخالصی‌ها، که اغلب اکسید سدیم می‌باشد، از سدیم در گردش، از طریق کاهش موضعی دمای آن تا نقطه‌ای که ناخالصی‌ها رسوب کنند.
Sodium Hot Trap
تله داغ سدیم
دستگاهی برای جداکردن ناخالصی‌ها، که اغلب اکسید سدیم می‌باشد، از سدیم در گردش، از طریق افزایش دما تا نقطه‌ای که در آن، ناخالصی‌ها با ماده جامدِ در تماس با سدیم واکنش دهند.
Sodium-Cooled Reactor
راکتور با خنک­کننده سدیم
راکتوری که با سدیم به عنوان خنک‌کننده کار می‌کند.
Solidification
جامدسازی
تبدیل پسماند‌های پرتوزا (گاز یا مایع) به جامدات خشک پایدار.
Solvent Extraction
استخراج با حلال
بازفرابری سوخت فرایندی که در آن، یک ماده به طور انتخابی به وسیله یک حلال آلی مخلوط نشدنی، از محیطی آبی استخراج می‌شود.یادآوری ـ این اصطلاح گاهی به مفهوم چرخه استخراج تعمیم داده می‌شود.
Somatic Effect Of Radiation
اثر بدنی تابش
اثر تابش که در زمان حیات موجود پرتودیده ظاهر می‌شود.رجوع شود به: Genetic Effect Of Radiation
Source Data
داده­های مبنا
Source Density
چگالی چشمه
شمار ذراتی از یک نوع، با یک انرژی و در یک جهت معین که در واحد زمان و واحد حجم تولید می‌شوند.
Source Efficiency
کارایی چشمه
فاکتوری که به یک کمیت تابش اعمال می‌شود تا مقدار آن کمیت را پس از کاهش ناشی از خودجذبی در یک چشمه تابش به دست دهد.
Source Material
ماده چشمه
ماده‌ای حاوی بیش از یک غلظت مشخص اورانیوم یا توریم با هر شکل فیزیکی یا شیمیایی؛ به جز مواردی که ماده مزبور به عنوان ماده هسته‌ای ویژه مشخص شده باشد.یادآوری ـ این اصطلاح را آژانس‌های نظارتی به کار می‌برند.
Source Range
گستره چشمه
گستره قدرت راکتور که در محدوده آن، یک چشمه نوترون اضافی برای تسهیل اندازه‌گیری چگالی شار نوترون، لازم است.
Source Range Monitor
نمایشگر گستره چشمه
نمایشگر توان راکتور در گستره چشمه.
Source Reactor
راکتور چشمه
راکتوری که مخصوص تولید شاری پایدار از نوترو‌ن‌های با بیناب انرژی کاملاً مشخص، طراحی می‌شود و اساساً برای اجرای آزمایش‌های حفاظ‌گذاری یا آزمایش‌های نمایی و یا سنجه‌بندی آشکارسازها به کار می‌رود.
Spallation
تلاشی
واکنش هسته‌ای یک هسته و ذره‌ای فرودی با انرژی بالا به حدی که چندین نوکلئون از هسته هدف به بیرون پرتاب شده و در نتیجه عدد جرمی و عدد اتمی، چند واحد کاهش می‌یابند.
Special Fissionable Material
ماده قابل شکافت ویژه
پلوتونیـوم- ۲۳۹، اورانیوم- ۲۳۳، اورانیوم غنی شده با اورانیوم- ۲۳۵ یا ۲۳۳ و هر مـاده حاوی یک یا چند ایزوتوپ یاد شده، سایر مواد شکافایی که ممکن است توسط شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مشخص شوند یا در مورد جوامع اروپایی، توسط شورای جوامع اروپایی با یک اکثریت واجد شرایط و بر پایه توصیه‌های کمیسیون، تعیین گردند، لیکن به جز مواد چشمه، کانی‌ها یا پسماند کانی.رجوع شود به: Special Nuclear Materialیادآوری ۱- این تعریف از ماده قابل شکافت ویژه بر پایه اساسنامه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و تحت نظام نامه شماره ۷۶/۳۲۲۷ کمیسیون جوامع اروپایی است. یادآوری ۲- در هر دو حالت، اصطلاح “اورانیوم غنی شده با ایزوتوپ‌های ۲۳۵ یا ۲۳۳” به معنای اورانیوم حاوی ایزوتوپ‌های ۲۳۵ یا ۲۳۳ یا هردوی آنهاست، به طوری‌که نسبت فراوانی مجموع این ایزوتوپ‌ها به ایزوتوپ ۲۳۸، بزرگتر از نسبت ایزوتوپ ۲۳۵ به ایزوتوپ ۲۳۸ موجود در طبیعت است.
Special Nuclear Material
ماده هسته­ای ویژه
پلوتونیوم، اورانیوم ۲۳۳، اورانیوم غنی شده با ایزوتوپ‌های اورانیوم ۲۳۳ یا ۲۳۵، هر ماده حاوی موارد یاد شده، یا هر ماده دیگری با قابلیت آزاد‌سازی مقادیر قابل توجه انرژی هسته‌ای که ممکن است هر چند وقت یکبار انتخاب گردد.یادآوری ـ این اصطلاح را آژانس‌های قانونی یا نظارتی به کار می‌برند.
Specific Activity
فعالیت ویژه
اکتیویته یک ماده معین تقسیم بر جرم آن.
Specific Burnup
فرسایش سوخت ویژه
انرژی کل آزاد شده در واحد جرم سوخت هسته‌ای.یادآوری ـ این کمیت معمولاً بر حسب مگاوات ـ روز بر تُن بیان می‌شود.
Specific Gamma-Ray Constant
ثابت ویژه پرتو گاما
حاصلضرب آهنگ پرتودهی در فاصله‌ای معین از چشمه نقطه‌ای نوکلیید گسیلنده تابش گاما در توان دوم آن فاصله، تقسیم بر اکتیویته چشمه مزبور، بدون در نظر گرفتن تضعیف.
Specific Power
قدرت ویژه
توان ایجاد شده در واحد جرم سوخت در قلب راکتور.
Spectral Cross Section
سطح مقطع بینابی
سطح مقطع دیفرانسیلی نسبت به انرژی.
Spectral Hardening
سخت­گردانی بینابی
افزایش انرژی میانگین ذرات به علت اتلاف ترجیحی آنها در انرژی‌های پایین‌تر از طریق جذب، نشت یا پراکندگی.
Spectral Particle Flux Density
چگالی بینابی شار ذرات
چگالی شار ذرات دیفرانسیلی نسبت به انرژی.
Spectral Shift Control
کنترل با جابجایی بینابی
نوع خاصی از کنترل با کندکننده که در آن، بیناب نوترون عمداً تغییر داده می‌شود.رجوع شود به: Spectral Shift Reactor
Spectral Shift Reactor
راکتور جابجایی بینابی
راکتوری که در آن، بتوان بیناب نوترون را برای کنترل یا به منظورهای دیگر، با تغییر خواص یا مقدار کندکننده تنظیم کرد.
Spent Fuel
سوخت مصرف شده
سوخت هسته‌ای که پس از تابش‌دهی از راکتور برداشته می‌شود و دیگر در آن قابل استفاده نیست.
Spent Fuel Storage
انبار سوخت مصرف شده
مخزن و یا سلولی بزرگ که معمولاً با آب پر شده و سوخت هسته‌ای مصرف شده در آن قرار می‌گیرد تا زمانی که اکتیویته آن به سطح مطلوب کاهش یابد.
Spherical Harmonics Method
روش هماهنگ­های کروی
Spike
تیزه
آسیب ناشی از تابش ناحیه‌ای که به علت انتقال انرژی بالا در طول مسیر پیمایش یک ذره مستقیم یونساز در جامد یا مایع، تغییرات ساختاری پیدا می‌کند.
Spiking
تیزه­سازی
وارد کردن سوخت غنی‌شده در برخی مجتمع‌های سوخت.
Spontaneous Fission
شکافت خود به خود
شکافت هسته‌ای که بدون افزودن ذرات یا انرژی به هسته، صورت می‌گیرد.
Spontaneous Nuclear Reaction
واکنش هسته­ای خود به ­خود
واکنش هسته‌ای که در ابتدا فقط یک هسته یا نوکلئون در آن درگیر است.رجوع شود به: Radioactive Decay
Spray Cooling
خنک­سازی افشانه­ای
سیستمی افشانه‌ای برای استفاده در مواقع اضطراری که به منظور کاهش غلظت محصولات شکافت غیر فرار در فضای پوشش ایمنی و پایین آوردن دما و فشار در ساختمان آن، طراحی شده است.
Spurious Shutdown
خاموش­سازی نابهنگام
خاموش‌سازی راکتور به علت یک رویداد پیش‌بینی نشده که ارتباطی به وضعیت غیر عادی راکتور ندارد.
Sputtering
پراکنش
بیرون‌اندازی اتم‌ها از سطح هدفی جامد در نتیجه برخورد یون‌های مثبت پلاسما.
Square Cascade
آبشار مربعی
جداسازی ایزوتوپ‌ها آبشاری که در آن، جریان جرمی مرحله‌ای در هر مرحله یکسان است.
SRD
اختلاف فرستنده ـ دریافت­کننده (مخفف)
پادمان اختلاف میان اظهارات ناحیه موازنه مواد ارسالی و اندازه‌گیری‌های ناحیه موازنه مواد دریافتی، در مورد مقدار مواد هسته‌ای موجود در یک دسته.
Stable Tracer
ردیاب پایدار
ردیابی که پرتوزا نیست.
Stage
مرحله
جداسازی ایزوتوپ‌ها بخشی از آبشار که در آن، تمامی واحدها به موازات هم روی مواد با ترکیب ایزوتوپی یکسان، عمل می‌کنند.
Standard Pile
پیل استاندارد
حجمی از ماده کندکننده، معمولاً گرافیت، که حاوی چشمه نوترون است و چگالی شار نوترون در مواضع مشخص آن، به دقت تعیین شده و به عنوان استاندارد قابل استفاده است.
Standard Tails Assay
عیار استاندارد پسمان
جداسازی ایزوتوپ‌ها مقدار طراحی شده عیار پسمانه آبشار که در تعیین عملکرد و اقتصاد کارخانه جداسازی ایزوتوپ‌ها به کار می‌رود.
Starting Inventory
موجودی آغازی
پادمان مقدار مواد موجود در ناحیه‌ای معین در آغاز یک دوره زمانی مشخص.
Start-Up Neutron Source
چشمه نوترون راه­انداز
چشمه نوترونی که در راکتور زیربحرانی قرار می‌گیرد تا چگالی شار نوترون را افزایش دهد و به این ترتیب باعث سهولت اندازه‌گیری طی زمان نزدیک شدن به حالت بحرانی گردد.
Steel Liner
آستر فولادی
دیواره‌ای از فولاد نرم که به منظور حصول اطمینان از ضد نشت بودن پوشش ایمنی (به طور مثال، دیگ فشاری از جنس بتن پیش‌تنیده)، بر سطح داخلی آن کشیده می‌شود.
Stellarator
استلاراتور
دستگاه طراحی شده برای محصورسازی پلاسما در داخل لوله‌ای که بر روی خودش بسته می‌شود؛ محصور‌سازی با به کارگیری ترکیبی از یک میدان مغناطیسی محوری و یک میدان قطبی‌ اضافی صورت می‌گیرد.یادآوری ـ آرایش‌های استلاراتور، در خود تبدیل چرخشی ایجاد کرده و محصورسازی را در غیاب جریان محوری در پلاسما، ممکن می‌سازند.
Step Insertion Of Reactivity
تزریق پله‌ای راکتیویته
افزایش عمدی راکتیویته به صورت پله‌ای.
Stochastic Heating
گرم­سازی تصادفی
گرم‌سازی پلاسمای بدون برخورد در میدان مغناطیسی محصور‌کننده غیر یکنواخت به وسیله یک میدان الکتریکی که در هر نقطه بر میدان مغناطیسی عمود بوده و همانند نویز زمینه، به طور کتره‌ای نسبت به زمان تغییر می‌کند.یادآوری ـ این نوع گرم‌سازی توسط تشدید سیکلوترونی ایجاد می‌شود؛ هرگاه میدان الکتریکی به یکی از بسامدهای سیکلوترونی ذرات یا یکی از هماهنگ‌های آن برسد.
Stored Energy
انرژی ذخیره ­شده
انرژی داخلی اضافی در یک جامد به علت پرتوگیری (۴۳۵) از تابش یونساز.
Strategic Point
نقطه راهبردی
پادمان مکان انتخاب شده در حین بررسی اطلاعات طراحی که در آن، تحت شرایط عادی و وقتی این اطلاعات با کل اطلاعات حاصل از تمام نقاط استراتژیک دیگر ترکیب شود، اطلاعات لازم و کافی برای اجرای اقدامات پادمان، حاصل و تأیید گردد.یادآوری ـ نقطه استراتژیک ممکن است شامل هر مکانی شود که در آن، اندازه‌گیری‌های کلیدی مرتبط با حسابرسی موازنه مواد و اقدامات پوشش ایمنی و مراقبت به عمل می‌آید.
Streaming
جاری ­شدن
تراگسیل افزایش یافته تابش از داخل یک محیط که در اثر وجود خلأ‌های گسترده یا نواحی با تضعیف اندک دیگر رخ می‌دهد.
Strength Function
تابع قوت
میانگین پهنای کاهش‌یافته نوترون یک تشدید، تقسیم بر فاصله تراز میانگین در مورد ترازهای تشدید برانگیخته شده به وسیله نوترون‌ها در یک نوکلیید معین.
Stretch Out
گسترش دوره بهره­برداری
طولانی کردن بهره‌برداری از یک راکتور هسته‌ای، فراتر از عمر تعیین شده قلب آن، با تغییر شرایط بهره‌برداری.
Stripping
کَنِش
واکنشی هسته‌ای که در آن، نوکلئونی از هسته بمباران‌کننده، توسط هسته هدف گیر می‌افتد.یادآوری ـ نوکلئون گیرافتاده در هسته هدف ادغام می‌شود و باقیمانده هسته بمباران‌کننده عملاً در جهت اولیه خود به حرکت ادامه می‌دهد.
Stripping
تهی­سازی
بازفرابری سوخت فرایند برداشت ناخالصی از طریق انتقال آن به فاز دیگر، پس از استخراج با حلال یا تهی‌سازی (۱۱۹۱).
Subcadmium Neutron
نوترون زیرکادمیوم
نوترونی با انرژی جنبشی کمتر از قطع مؤثر کادمیوم.
Subchannel Analysis
تجزیه زیرکانال
تقسیم قراردادی کانال سوخت به زیرکانال‌ها در محاسبات ترموهیدرولیکی راکتور که برای آن، معادلات ترازمندی مجزا بر حسب جرم، تکانه و انرژی فرمول‌بندی می‌شوند.یادآوری ـ برهمکنش بین زیرکانال‌ها تا حدی در نظر گرفته می‌شود.
Subcooled Boiling
غلیان زیرسرد
غلیان، وقتی که دمای خنک‌سازی در نزدیکی سطح داغ به نقطه جوش می‌رسد، لیکن در اکثر نواحی کانال خنک‌کننده از این مقدار کمتر است؛ حباب‌های بخار فقط در نزدیکی سطح داغ پدید می‌آیند.رجوع شود به: Nucleate Boiling
Subcritical
زیربحرانی
راکتور دارای ضریب تکثیر مؤثر کمتر از واحد.رجوع شود به: Critical، Nuclear Chain Reaction
Subcritical Assembly
مجتمع زیربحرانی
مجتمعی شامل یک محیط تکثیرساز زیربحرانی که عموماً همراه با یک چشمه نوترون مستقل، برای تعیین مشخصه‌های نوترون محیط تکثیرساز، به کار می‌رود.
Subcritical Multiplication Factor
ضریب تکثیر زیربحرانی
نسبت ترازمندی شمار کل نوترون‌های حاصل از شکافت و چشمه نوترون در یک مجموعه زیربحرانی، به شمار کل نوترون‌های موجود در مجموعه که فقط از چشمه حاصل شده‌اند.
Sun Burst
هیدرید شدن
هجوم مواد هیدروژنی به غلاف زیرکالوی که منجر به تفکیک موضعی هیدرید زیرکونیوم می‌شود.
Super Cell
ابر سلول
بخشی از شبکه راکتور که شامل چندین جزء مربوط به قلب است؛ به عنوان مثال، میله کنترل و دسته‌های سوخت در برگیرنده آن در راکتور آب جوشان.
Supercritical
فوق بحرانی
راکتور دارای ضریب تکثیر مؤثر بزرگتر از واحد.رجوع شود به: Critical، Nuclear Chain Reaction
Superheat
فوق گرمایی
مقدار گرمای اضافه بر گرمای اشباع (که برای تبخیر آنی یک مایع مورد نیاز است).
Superheat Reactor
راکتور فوق گرمایی
راکتوری که در آن، خنک‌کننده در داخل یا خارج قلب راکتور با گرمای حاصل از راکتور، فوق‌گرم شده است.
Superheating
فوق گرم‌سازی
افزایش دمای یک مایع به بالاتر از نقطه جوش آن که منجر به تبخیر آنی می‌شود.
Surface Density
چگالی سطحی
جرم یک لایه از ماده در واحد سطح.یادآوری ـ این کمیت معیاری از ضخامت لایه است.
Surface Power Density
چگالی قدرت سطحی
توان حرارتی تولید شده در جزء سوخت یا مجتمع سوخت، تقسیم بر مساحت سطح خنک شده آن.
Surveillance
مراقبت
پادمان نظارت مداوم یا دوره‌ای قسمت‌های یک مجتمع به منظور حفظ موازنه مواد.
Swelling
تورم
افزایش حجم ماده تابش‌دیده در نتیجه تابش‌دهی.
Swimming Pool Reactor
راکتور استخری
راکتوری که اجزاء سوخت آن در استخر آبی که به عنوان کندکننده، خنک‌کننده و حفاظ زیست‌شناختی عمل می‌کند، غوطه‌ور است.
Synchrocyclotron Reactor
سینکروسیکلوترون
شتابدهنده ذرات سنگین که از یک میدان هدایت‌کننده ثابت و یک میدان الکتریکی با بسامد متغیر استفاده می‌کند.یادآوری ـ ساختار این شتابدهنده شبیه به سیکلوترون است.
Synchrotron
سینکروترون
شتابدهنده‌ای که ساختار آن عموماً حلقوی است و مسیر ذرات حین شتاب‌گیری در آن، از طریق مدوله‌سازی همزمان میدان مغناطیسی با سرعت ذرات، ثابت نگه داشته می‌شود.
Synchrotron Radiation
تابش سینکروترونی
تابش گسیل شده به وسیله ذرات باردار در نتیجه حرکت چرخشی طبیعی آنها در یک میدان مغناطیسی.یادآوری ۱- ذرات با بسامد سیکلوترونی می‌چرخند. یادآوری ۲- اصطلاح تابش سینکروترونی به ویژه برای ذرات خیلی سریع به کار می‌رود.

 

لغات هسته ای – اتمی بخش ۱۳
تماس با ما

اکنون آفلاین هستیم، اما امکان ارسال ایمیل وجود دارد.

به سیستم پشتیبانی سایت ایران ترجمه خوش آمدید.